In het kader van de ontwikkeling van de Europese economische ruimte ontwikkelen ook de economieën van de EU-lidstaten zich aanzienlijk. De opleving van de handel, zowel wat betreft export als import, heeft meer dan positieve gevolgen voor de economische groei en welvaart. De uitbreiding van de beroepsbevolking ontwikkelt zich echter in dezelfde verhouding. Na dertig jaar ontwikkeling is de Tsjechische Republiek in hoge mate afhankelijk van buitenlandse investeerders en multinationals, die naar dit land komen vanwege de belofte van “goedkopere arbeidskrachten”. Maar wat betekent dit voor ons?
Goedkope arbeidskrachten, snelle groei
De postcommunistische ontwikkeling kende, afgezien van de beruchte couponprivatiseringen, ook een ander fenomeen, namelijk het aantrekken van sterkere buitenlandse partners naar de landen van de voormalige Sovjet-Unie. Het gaat hier om het principe van een snelle opstart van de economie van achtergebleven staten door een instroom van snel geld, dat een dergelijke economie opnieuw op gang brengt en operationeel maakt. In principe is dit geen verkeerde aanpak, mits er duidelijke tijds- en financiële grenzen worden gesteld. Dat is in ons geval echter niet gebeurd. Heel eenvoudig gezegd had er een aanpassing van de loonclaims voor werknemers moeten plaatsvinden, ten minste in een verhouding waarmee we dichter bij de meer ontwikkelde westerse landen zouden komen. Het meest geschikte voorbeeld is in dit geval Duitsland.
Veel ophef om niets
Het resultaat is echter dat het gemiddelde Tsjechische salaris bijna 10.000 lager ligt dan het minimumloon in het zojuist genoemde Duitsland. Het minimumloon in Tsjechië ligt op de armoedegrens, we zitten op het maximum van de woonlasten, waardoor wonen een luxe wordt, en bijna een tiende van de bevolking heeft te maken gehad met beslaglegging of een insolventieprocedure. We zitten weliswaar in een fase van een recordwerkloosheid van 2-3 %, maar die betreft uitsluitend technische vakgebieden, waar nog steeds een schrijnend tekort heerst. Ergens hebben we, zo lijkt het, een fout gemaakt.
Als we op het juiste moment het stigma van een arm land, dat geen West-Europese lonen verdient, hadden afgeschud, hadden we een stabiel sociaal stelsel kunnen opbouwen en ons op verantwoorde wijze op een eventuele crisis kunnen voorbereiden. Zo staat ons waarschijnlijk een zeer onaangename verrassing te wachten.
